ناسیونالیسم: از نظریه تا واقعیت‌های تاریخی و معاصر

نسخه دوم- آذر ماه 1404

 

معرفی شماره دوم ماهنامه آنسو: ناسیونالیسم؛ از افسانه ملت‌ها تا مسلخ واقعیت

ملی‌گرایی؛ مفهومی آشنا، قدرتمند و در عین حال شمشیر دولبه‌ای که در دو قرن اخیر، هم نقشه جهان را از نو ترسیم کرده و هم شعله ویرانگرترین جنگ‌ها را برافروخته است. اما «ملت» واقعاً چیست؟ آیا یک پیوند طبیعی است یا خیالی مشترک که توسط سیاستمداران مهندسی می‌شود؟

شماره دوم ماهنامه علمی-تحلیلی «آنسو»، با نگاهی انتقادی و چندوجهی به سراغ مفهوم «ناسیونالیسم» رفته است تا لایه‌های پنهان آن را در تاریخ، سیاست و فرهنگ کالبدشکافی

این شماره از نشریه «آنسو»، تلاشی است برای عبور از نگاه‌های تک‌بعدی و درک بهتر ایدئولوژیِ قدرتمندی که همچنان قلب تپنده‌ی مناقشات و همبستگی‌ها در جهان امروز است.

متن کامل مقالات این شماره را هم‌اکنون می‌توانید مطالعه کنید.

ماهنامه ناسیونالیسم را یافت کنید :

در این شماره چه می‌خوانیم؟

 

پرونده ویژه این شماره شما را با مباحث زیر همراه می‌کند:

  • تبارشناسی ملت: بررسی چگونگی گذار جهان از امپراتوری‌های سنتی به دولت-ملت‌های مدرن و مسیرهای متفاوت آن در اروپا، آسیا و خاورمیانه.

  • پارادوکس جهانی شدن: واکاوی این تناقض که چرا در عصر بی‌مرزی اقتصاد و ارتباطات، راست افراطی و دیوارکشی‌های هویتی دوباره جان گرفته‌اند؟

  • آسیب‌شناسی تعصب: شووینیسم چگونه میهن‌دوستی را به برتری‌جویی و دیگری‌سازیِ خشونت‌بار تقلیل می‌دهد؟

  • هنر و ایدئولوژی: نگاهی جذاب به تاریخ معاصر ایران و اینکه چگونه معماری، سینما و موسیقی، روایتی از هویت ملی ما را مفصل‌بندی کرده‌اند.

  • ناسیونالیسم در آینه سینما و تاریخ: تحلیل روان‌شناختی-سیاسی فیلم «ناپلئون» اثر ریدلی اسکات، و روایتی ابزورد و تلخ از سرنوشت «میشل عفلق»، پدرخوانده‌ی ناکام ناسیونالیسم عربی.

سخن سردبیر

 

دو روی سکه ناسیونالیسم

ناسیونالیسم؛ سازنده یا ویرانگر؟
ما معمولاً ملی‌گرایی را با مفاهیمی مثل همبستگی و هویت مشترک می‌شناسیم، اما تاریخ به ما نشان داده که این مفهوم چقدر می‌تواند مناقشه‌برانگیز باشد. از ساختن دولت‌های مدرن تا خلق فاجعه‌های افراطی، ناسیونالیسم همیشه در کانون تحولات بوده است.
شماره دوم ماهنامه آنسو، دعوتی است برای بازاندیشی انتقادی در این مفهوم کهنه اما همیشه حاضر…

 فرزانه فرمانیان

گفتار ویژه

 

هنر در خدمت ایدئولوژی؛ ناسیونالیسم ایرانی

 هنر چگونه هویت ملی ما را ساخت؟ از معماری باستان‌گرایانه در دوران پهلوی اول (مثل ساختمان دانشگاه تهران) تا تلفیق سنت و مدرنیته در برج آزادی، و رسیدن به سینمای دفاع مقدس و احیای خطاطی و موسیقی دستگاهی پس از انقلاب. بررسی تأثیر شگرف ناسیونالیسم بر مفصل‌بندی هنر معاصر ایران را از دست ندهید.

📝 به قلم: ریحانه فراهانی

 

نگاهی بر گفتارها

آیا ملت‌ها همیشه وجود داشته‌اند؟

شاید فکر کنیم ملی‌گرایی یک حس طبیعی و ازلی است، اما جامعه‌شناسی سیاسی به ما می‌گوید که «ملت» یک برساخت تاریخی است! پدیده‌ای که از دل فروپاشی امپراتوری‌ها، انقلاب‌های مدرن و نیاز به یکپارچگی صنعتی متولد شد.
در این مقاله می‌خوانیم که چگونه انسان‌ها از رعیتِ پادشاه، به فاعل سیاسیِ یک ملت تبدیل شدند.
📝 به قلم: حسنا سادات مرتضوی

بحران ناسیونالیسم در عصر جهانی شدن

جهانی شدن قرار بود مرزها را محو کند، پس چرا ناسیونالیسم دوباره بیدار شده است؟
در دنیایی که اقتصاد و ارتباطات به هم گره خورده‌اند، ترس از مهاجرت، از دست دادن هویت و بحران‌های اقتصادی، باعث بازگشت راست افراطی و ناسیونالیسم تهاجمی شده است. ملت‌ها شبیه قلعه‌هایی شده‌اند که درهایشان را می‌بندند!
بحران امروز، بحران «چگونه بودن» است…
📝 به قلم: محدثه همرنگ

«من فرانسه هستم!»

وقتی مفهوم رهایی‌بخشِ «ملت»، ملک شخصیِ یک امپراتور می‌شود… فیلم «ناپلئون» اثر ریدلی اسکات به ما نشان می‌دهد که چگونه ناسیونالیسم می‌تواند به ابزاری برای پوشش روان‌رنجوری‌های یک فرد و سوخت بی‌پایان ماشین جنگی تبدیل شود. این فیلم یک هشدار برای عصر پوپولیسم است!

📝 به قلم: فاطیما بوچانی

 

میشل عفلق؛ پیامبری در مسلخ واقعیت

سرنوشت مردی که می‌خواست با کلمات، واقعیت‌های خشن خاورمیانه را تغییر دهد! میشل عفلق، روشنفکری مسیحی و مؤسس حزب بعث، رؤیای وحدت عربی را در سر داشت؛ اما ایده‌های رمانتیک او خوراک ترسناک‌ترین دیکتاتورها (مثل صدام و حافظ اسد) شد. داستان عجیب فیلسوفی که مقبره‌اش به باشگاه بدنسازی سربازان آمریکایی تبدیل شد…

📝 به قلم: عرشیا احمدی

مسئولین :

تیم تحریریه :محدثه همرنگ ریحانه فراهانی، حسنا سادات ،مرتضوی فرزانه فرمانیان، عرشیا احمدی

جستجو محصولات